مفهوم نرم افزار اوپن سورس

[سید علا سبزپوش]

اکثر نرم افزارهایی را که شما تهیه یا از طریق اینترنت دانلود می کنید، صرفاً به صورت نسخه های ترجمه شده و آماده اجرا در اختیار شما قرار می گیرند. ترجمه، فرآیندی است که در آن کد برنامه های نوشته شده توسط برنامه نویسان که از آنان به عنوان کد اولیه یاد می شود پس از استفاده از برنامه های خاصی موسوم به کمپایلرها به گونه ای ترجمه می شوند که توسط کامپیوتر قابل درک باشند. اعمال تغییرات دلخواه در اکثر برنامه های ترجمه شده، امری بسیار مشکل و گاهاً غیر ممکن است. اکثر تولیدکنندگان نرم افزار از ویژگی فوق به منظور صیانت و حفاظت از کدهای نوشته شده، استفاده می کنند. نرم افزارهای Open Source نقطه مقابل رویکرد فوق هستند. در اینگونه نرم افزارها علاوه بر نسخه ترجمه شده، کد اولیه نیز در اختیار متقاضیان قرار می گیرد. بدین ترتیب امکان اعمال تغییرات یا سفارشی کردن آن متناسب با خواسته استفاده کنندگان، فراهم می شود. افرادی که از ایده Open Source حمایت می کنند بر این اعتقاد هستند که با اجازه دادن به اشخاصی که علاقه مند به تغییر کد اولیه هستند امکان استفاده مفیدتر از برنامه فراهم و احتمال بروز خطا در آن کاهش خواهد یافت.
برای بسیاری از مردم اصطلاح کد باز به معنی رایگان است که البته این به خودی خود یک مزیت مهم تلقی می شود. با این همه پروژه های کد بازی که به خوبی هدایت و نگهداری شوند مزایای مهم دیگری را نیز شامل می شوند. یک نکته نگران کننده در خصوص نرم افزارهای Open Source فقدان ضمانت و پشتیبانی فنی از آنان است.
با توجه به این موضوع که همواره امکان یا بهتر بگوییم مجوز اعمال تغییرات یا اصلاحات در این نوع نرم افزارها وجود دارد، تقریباً حمایت از آنان غیر ممکن یا مشکل خواهد بود. بدین دلیل برخی از شرکت های حامی نرم افزارهای Open Source با توجه به ارائه سرویس خدمات و پشتیبانی اینگونه نرم افزارها اقدام به فروش آنها می کنند. مثلاً نرم افزار Red Hat در سال 1994 توسط Official Red Hat Linux عرضه شد. نرم افزار فوق رایگان نبوده و متقاضیان باید هزینه استفاده (مالکیت) آن را پرداخت کنند. مهم ترین ویژگی Red Hat ، امکان پشتیبانی فنی از آن است.
برای اغلب سازمان ها و موسسات تضمین حمایت های فنی و پشتیبانی یکی از عوامل مهم تصمیم گیری در خصوص خرید لینوکس در مقابل Download کردن آن به صورت رایگان است. علاوه بر Red Hat شرکت های متعدد دیگری نیز اقدام به عرضه لینوکس با توجه به سیاست ها و دیدگاه های خاص خود کرده اند.
در این رابطه نرم افزارهای متعددی با محوریت لینوکس نیز طراحی و پیاده سازی شده است. Mozilla (هسته مرورگر Netscape)، سرویس دهنده وب Apache، زبان اسکریپت نویسی وب PERL و فرمت فایل های گرافیکی PNG ، نمونه هایی در این زمینه بوده که بر اساس ایده Open Source طراحی و پیاده سازی شده اند.